News

cauchemars-nachtmerries-parkinson_493x200

Wijzen nachtmerries op parkinson?

Onderzoekers bevestigen het: slaapstoornissen zouden in sommige gevallen een voorteken kunnen zijn van de ziekte van Parkinson.

Reclame

Hevige nachtmerries

De 54-jarige Vincent heeft vaak last van hevige nachtmerries. Hij ligt voortdurend te woelen in bed, stampt met zijn voeten of schreeuwt in zijn slaap. Wanneer hij samen met zijn vrouw naar een neuroloog gaat, krijgt hij te horen dat hij een ‘gedragsstoornis tijdens de paradoxale slaap’ heeft. Deze stoornis is beter bekend onder de Engelse naam ‘REM sleep behaviour disorder’ of RBD. Volgens recente studies zouden dergelijke symptomen voortekens zijn van een parkinsonsyndroom.

Zeer specifieke slaapstoornissen

RBD’s treffen minder dan 0,5% van de bevolking. Ze duiken op tijdens de paradoxale slaap, een slaapfase waarin we dromen. Tijdens die fase zijn onze hersenen zeer actief, terwijl onze spieren normaal gezien volledig stilliggen. Maar bij een RBD wordt de spieractiviteit niet volledig afgeremd (stopgezet) door onze hersenen. Zo droomt de persoon in kwestie dat hij wordt achtervolgd of aangevallen. Daarop reageert hij met soms agressieve bewegingen. Hij wilt zich verzetten, gaat rechtop zitten in bed, begint te slaan en te roepen. RBD’s mogen niet worden verward met andere slaapstoornissen, zoals slaapwandelen, dat veel vaker voorkomt.

Parkinson en slaapstoornissen

Onderzoekers aan de Hospital Clinic in Barcelona bestuderen al sinds 2006 het verband tussen die slaapstoornissen en de ziekte van Parkinson. Tijdens hun eerste studies stelden ze vast dat 45% van alle personen met een RBD daarna de ziekte van Parkinson ontwikkelde, of andere, aanverwante ziekten zoals Lewy-body-dementie.

Vervolgens hebben de onderzoekers een vergelijkende studie uitgevoerd bij 20 personen met deze slaapstoornissen en bij 20 gezonde proefpersonen. Via neurobeeldvorming analyseerden ze gedurende 3 jaar de aanwezigheid van dopamine in de hersenzone die deze stof aanmaakt. Resultaat? Het dopaminegehalte was bij de RBD-patiënten met 20% gedaald, tegen slechts 8% bij de gezonde personen. Ter herinnering: de ziekte van Parkinson is te wijten aan een dopaminetekort, als gevolg van het afsterven van dopaminerge neuronen.

Ondanks die geboekte vooruitgang is het nog te vroeg om zich definitief uit te spreken over een verband tussen RBD en parkinson. Daarvoor zijn eerst nog langetermijnstudies nodig.

Dr. Alex Iranzo et all; Serial dopamine transporter imaging of nigrostriatal function in patients with idiopathic rapid-eye-movement sleep behaviour disorder: a prospective study; The Lancet Neurology, Volume 10, Issue 9, Pages 797 - 805, September 2011 doi:10.1016/S1474-4422(11)70152-1.

Dr. Alex Iranzo et all; Decreased striatal dopamine transporter uptake and substantia nigra hyperechogenicity as risk markers of synucleinopathy in patients with idiopathic rapid-eye-movement sleep behaviour disorder: a prospective study; The Lancet Neurology, Volume 9, Issue 11, Pages 1070 - 1077, November 2010 doi:10.1016/S1474-4422(10)70216-7.

Dr. Alex Iranzo et all; Rapid-eye-movement sleep behaviour disorder as an early marker for a neurodegenerative disorder: a descriptive study; The Lancet Neurology, Volume 5, Issue 7, Pages 572 - 577, July 2006 ; doi:10.1016/S1474-4422(06)70476-8`

Reclame