Nieuws

Wat zijn de criteria om ontvanger/donor te mogen zijn?

Wat gebeurt er tussen het ogenblik waarop een donor overlijdt en het moment waarop een mogelijke ontvanger wordt opgebeld? Het tijdsverloop vanaf de inschrijvingsdatum op de wachtlijst is van cruciaal belang bij het toekennen van een nier. Toch wordt de ontvanger ook gekozen op basis van logistieke en medische criteria.

Reclame

De medische criteria zijn daarbij doorslaggevend. Een transplantatie is alleen mogelijk als de bloedgroep van de donor compatibel is met die van de ontvanger (de resusfactor speelt daarentegen geen rol).

Concreet

- O-donoren mogen aan iedereen een nier afstaan, maar mogen alleen een orgaan krijgen van personen met dezelfde bloedgroep.

- A-donoren mogen een nier afstaan aan A- en AB-ontvangers, en mogen een orgaan krijgen van A- en O-donoren.

- B-donoren mogen een nier afstaan aan B- en AB-ontvangers, en mogen een orgaan krijgen van B- en O-donoren.

- AB-donoren mogen alleen een nier afstaan aan AB-ontvangers, maar mogen van alle bloedgroepen een orgaan krijgen.

Of een transplantatie al dan niet mogelijk is, hangt ook af van de resultaten van een compatibiliteitstest, de zogenaamde "lymfocytaire crossmatch". Bij die test wordt nagegaan of er geen enkel antilichaam in het serum van de ontvanger de antigenen in het transplantaat kan herkennen. In het tegenovergestelde geval kan de transplantatie niet doorgaan.

Bij een transplantatie met een levende donor mag die laatste ook geen nierafwijkingen vertonen (ongeveer 10 % van de bevolking heeft een nierfunctiestoornis zonder dat te weten), geen evolutieve ziekte hebben of geen virus dat kan worden doorgegeven aan de ontvanger (hiv, hepatitis...…). Er mogen ook geen contra-indicaties zijn voor anesthesie.

Hoe zit het met de logistiek?

De tijd tussen het moment waarop de bloedcirculatie van de donor wordt stilgelegd en het ogenblik waarop ze in het getransplanteerde orgaan wordt hersteld, is eveneens een belangrijk gegeven bij een transplantatie. België is lid van het Eurotransplant-netwerk en mag organen ontvangen uit de zes andere EU-lidstaten die er deel van uitmaken (Nederland, Luxemburg, Duitsland, Oostenrijk, Slovenië en Kroatië). Bij een niertransplantatie mag er maximaal 48 uur verlopen tussen beide operaties. Op die manier hoeft het orgaan niet overgebracht te worden van het ene ziekenhuis naar het andere per helikopter of privéjet (dat kan gebeuren als het om een hart of long gaat). In de regel worden nieren getransporteerd met de wagen of met een lijnvliegtuig. Wel kan bij de keuze van de ontvanger rekening gehouden worden met de afstand tussen het ziekenhuis van de donor en dat van de ontvanger.

Aurélie Bastin

Meer informatie over orgaantransplantaties vindt u op: https://portal.health.fgov.be (rubriek "mijn gezondheid", "organen, bloed, weefsels en cellen", "organen").

Reclame
In Video's