backtotop
Nieuws

Gepubliceerd op 27/01/2021

Wat met een grote lengte of groeiversnelling?

Wat met een grote lengte of groeiversnelling?

Een grote lengte of groeiversnelling kan verschillende oorzaken hebben. Afhankelijk van de eindlengteprognose op volwassen leeftijd kan men denken aan een behandeling die de groei afremt.

Reclame

Een grote lengte of groeiversnelling is een van de mogelijke groeistoornissen. Men spreekt van grote lengte als die uitstijgt boven de 97ste percentiel (of behorend tot de 3% personen binnen een bepaalde bevolkingsgroep met een lengte boven wat normaal is, dat is tussen de -2 en +2SD) of langer dan twee standaarddeviaties (SD) vergeleken met de gemiddelde lengte van de referentiecurven voor een bepaalde bevolking. Men spreekt van gigantisme als de lengte boven 3SD uitstijgt.

De WGO heeft de +2SD lichaamslengte vastgelegd op 191,2 cm voor volwassen mannen en 175,5 cm voor volwassen vrouwen.

Grote lichaamslengte: oorzaken

Een grote lichaamslengte is een groeistoornis die diverse etiologieën (oorzaken) kan hebben.

  • Familie. De vaakst voorkomende etiologie is van familiale aard. In ruim 80% van de gevallen heeft een grote lichaamslengte een familiale oorzaak. Dit betekent dat de lengte uitstijgt boven de norm voor een jongere, maar overeenstemt met de familiaal grote gestalte.
  • Hormonen. Een grote gestalte kan ook een hormonale oorzaak hebben, als gevolg van een teveel aan groeihormonen of geslachtshormonen, en in zeldzame gevallen ook schildklierhormonen.
  • Genetische aandoeningen. Een grote gestalte kan eveneens het gevolg zijn van bepaalde genetische aandoeningen, zoals het syndroom van Marfan of het Sotos-syndroom. In dat geval gaat de grote lichaamslengte samen met andere erfelijke afwijkingen of aangeboren misvormingen.
  • Obesitas. Zwaarlijvigheid kan aanleiding geven tot ‘artificiële’ grote lichaamslengte. Kinderen met vroege obesitas hebben inderdaad een lengte boven de 97ste percentiel, maar daarnaast stemt hun botleeftijd ook niet overeen met hun geboorteleeftijd. Als volwassene worden ze dan ook niet echt groot.
  • Een onbekende oorzaak. Tot slot zijn er ook kinderen met een idiopathisch grote lichaamslengte (zonder oorzaak). Men weet niet waaraan die afwijkingen van de norm te wijten zijn – misschien is er sprake van meer hormonen dan normaal. De lichaamslengte ligt dan op +1,5 SD boven de genetische doellengte (genetisch lengtepotentieel).

Kinderen met groeistoornissen: wat doen?

Als de lichaamslengte van uw kind groter is dan de norm is het raadzaam om op consultatie te gaan bij een specialist. Zo kan men nagaan of er sprake is van een afwijking, dan wel of er een genetisch onderzoek moet worden uitgevoerd.

Wanneer start men een behandeling bij grote lichaamslengte?

Wanneer de eindlengteprognose een uitkomst geeft van minder dan 2m voor jongens en minder dan 1,90m voor meisjes wordt er doorgaans geen behandeling opgestart om de groei af te remmen. De evaluatie van de lengteprognose op volwassenen leeftijd gebeurt voornamelijk op basis van de lichaamslengte als kind en de botleeftijd.

Groeiremmende behandeling

Er wordt een groeiremmende behandeling voorgesteld als de prognose voor de eindlengte op volwassenen leeftijd een uitkomst geeft van meer dan 2m voor jongens en meer dan 1,90m voor meisjes. Die behandeling gebeurt door de toediening van hooggedoseerde geslachtshormonen: testosteron voor jongens, oestrogeen bij meisjes. Als de behandeling opgestart wordt in de vroege puberteit is het mogelijk om 8cm te winnen op de voorspelde eindlengte. Bij jongens hebben die behandelingen weinig bijwerkingen, met uitzondering van misschien aanzienlijke acne op de rug en het gezicht. Bij meisjes kunnen er dan weer ongewenste effecten zijn zoals het risico op trombose, gewichtstoename en vruchtbaarheidsstoornissen, ook al zijn er voor dit laatste geval weinig betrouwbare studies voorhanden (bepaalde syndromen kan men inderdaad in verband brengen met vruchtbaarheidsstoornissen). Om die reden worden bij meisjes minder vaak groeiremmende behandelingen voorgeschreven.

Als de grote lichaamslengte het gevolg is van een bepaald syndroom worden specifieke behandelingen voorgeschreven en krijgen de kinderen een multidisciplinaire opvolging.

Belgisch onderzoek over grote lichaamslengte in 2021

De Belgische Vereniging voor Kinderendocrinologie en Diabetologie (BESPEED) start begin 2021 een onderzoek naar grote lichaamslengte. Dankzij deze verkennende studie bij een cohort moet er een beter inzicht komen in het probleem van een grote gestalte en de prevalentie ervan, evenals de aarzelende houding t.o.v. behandeling bij meisjes.

Lees meer over Groeistoornissen
Reclame