Nieuws

Zeg mij, PET-scan

De PET-scan is de jongste telg in de medische beeldvorming. Deze geavanceerde technologie opent nieuwe onderzoeksperspectieven, vooral in het hersenonderzoek. Op die manier kunnen voortaan amyloïde afzettingen opgespoord worden, in de hoop dat de ziekte van Alzheimer kan worden gediagnosticeerd, nog vóór de eerste symptomen.

Reclame

Een onderzoeksinstrument

De diagnose van alzheimer is niet gebaseerd op enig radiologisch of bloedonderzoek, dat is bekend, maar vooral op de symptomen van de patiënt en op neuropsychologische en geheugentests. Wel worden soms scanner- of bloedonderzoeken gebruikt om een andere aandoening uit te sluiten. Een tumor of een letsel na een beroerte (cerebrovasculair accident) bijvoorbeeld, waarbij precies dezelfde symptomen kunnen optreden als bij alzheimer. Meer gespecialiseerde onderzoeken zoals MRI (magnetische resonantie- of PET-scan (positron-emissietomografie) daarentegen worden voorlopig alleen toegepast voor onderzoeksdoeleinden.

Een buitenkans voor onderzoekers

Het wetenschappelijk onderzoek krijgt steeds meer interesse voor nieuwe technologieën en staat daarbij voor tal van uitdagingen. Alzheimer is immers een echt volksgezondheidsprobleem geworden. Eén van de hoofddoelstellingen is: de ziekte in een steeds vroeger stadium opsporen, waardoor ze kan worden behandeld in het zogenaamde predementiestadium, met andere woorden: op het ogenblik dat ze nog niet sterk ontwikkeld is. Vandaag is alle hoop gericht op de PET-scan. Dit onderzoek kan namelijk een typisch ziekteletsel opsporen: afzettingen van amyloïdeiwitten in de hersenen. Dit dankzij de ontwikkeling van een specifieke isotope marker (die uitsluitend sporen nalaat op zijn doelwit: amyloïdeiwit).

Het amyloïdeiwit op de PET-scan

Vandaar dat een Brits team geprobeerd heeft om de resultaten van de PET-scan en van de amyloïdeiwit-marker te correleren aan de neuropsychologische gegevens. Aan het onderzoek namen 19 alzheimerpatiënten en 14 niet-alzheimerpatiënten deel. Bij twee van de alzheimerpatiënten bleken de resultaten van de PET-scan normaal. Bij de 17 andere daarentegen bleek de concentratie abnormale amyloïdeiwitten in sommige hersenzones twee keer hoger dan bij de gezonde proefpersonen.

Een vroege diagnose?

In tegenstelling tot neurofibrillaire degeneratie, het andere typische alzheimerletsel, lijkt de concentratie amyloïdeiwitten weinig gerelateerd aan de symptomen. Dat bevestigt het belang van een dergelijk onderzoek, want het zou letsels kunnen opsporen nog vóór de eerste ziekteverschijnselen zich voordoen. Zonder te willen vooruitlopen, kunnen we toch gerust stellen dat de PET-scan en de nieuwe marker hoopgevende nieuwe ontwikkelingen zijn. Vooral omdat ze ook de doeltreffendheid zouden kunnen nagaan van "anti-amyloïde" therapieën om deze abnormale eiwitafzettingen te vernietigen.

Julie Luong
Bron: Edison P et coll.: "Amyloid, hypometabolism, and cognition in Alzheimer disease. An [11C]PIB and [18F]FDG PET study." Neurology 2007 ;68:501-508.

 

Reclame