Wij onderschrijven de gedragscode van de Health On the Net Foundation Wij voldoen aan de HONcode, die staat voor betrouwbare informatie over gezondheid:
Controleer hier.

Sponsored by

Reclame

Bot: rol en structuur

Het menselijk skelet

Het menselijk skelet of geraamte telt ongeveer 206 botten of beenderen die verbonden zijn door gewrichten. Een bot bestaat uit botweefsel (= beenweefsel). Dit is hoofdzakelijk samengesteld uit mineralen en bindweefsel. Het bindweefsel vormt een goed georganiseerd, losmazig netwerk dat verstevigd wordt door mineralen, vooral calcium. Het bindweefsel geeft het bot taaiheid; de mineralen geven het hardheid.

Structuur van de botten

Botten hebben een harde, compacte buitenlaag, corticaal bot genoemd. De binnenruimte, het trabeculair bot, is een sponsachtige matrix opgevuld met fijne door elkaar gestrengelde beenbalkjes. De verhouding corticaal/trabeculair bot varieert. Zo heeft de heup meer corticaal bot en de ruggenwervels bestaan vooral uit trabeculair bot.

Rol van de botten

De botten vormen samen het skelet dat ons lichaam draagt. Ze beschermen ook de inwendige organen en maken bewegingen mogelijk. Het beenmerg dat zich binnen in bot bevindt, maakt cellen (witte en rode bloedlichaampjes) en bloedplaatjes aan. De botten spelen een belangrijke rol in het calciummetabolisme en kunnen dienen als opslagplaats voor mineralen.

Opbouw en afbraak van de botten

Botcellen: osteoblasten en osteoclasten

Afbraak en opbouw van bot gebeuren door speciaal daartoe voorziene cellen: de botafbrekende cellen of osteoclasten ruimen bot op, terwijl de botvormende cellen of osteoblasten bot opbouwen. Beide types cellen bevinden zich in het bot zelf.

Botombouw

Tot de leeftijd van ongeveer 30 jaar is de botopbouw groter dan de botafbraak en groeit de botmassa dus geleidelijk aan.

Maar bot is een zeer dynamisch systeem. Levenslang wordt bot afgebroken en weer opgebouwd. Nieuw bot vult de ruimten die gecreëerd zijn door de afbraak van bot dat niet langer optimaal was. Het botoppervlak wordt dus voortdurend omgebouwd. Dit proces wordt ook ‘remodeling’ genoemd. Daardoor zijn onze botten altijd stevig. De botombouw zorgt ervoor dat het skelet om de 10 jaar vernieuwd is.

Wat is osteoporose?

Bij osteoporose raakt het evenwicht in dit mechanisme verstoord: de botafbraak is groter dan de botopbouw.

Botten zijn calciumreserve

Wat is de rol van calcium?

Calcium zorgt voor de vorming van stevige botten. Maar calcium is bijvoorbeeld ook nodig voor de goede werking van spieren (ook van de hartspier) en zenuwen. Daarom moet de hoeveelheid calcium in het bloed constant blijven. Het bijschildklierhormoon, parathormoon, en vitamine D houden de hoeveelheid calcium in het bloed op peil.

Welk verband is er tussen bot en calcium?

Calcium kan gehaald worden uit de voeding en uit de botten. Als er door onvoldoende inname van kalk een tekort aan calcium in het bloed dreigt te ontstaan, komen er twee mechanismen op gang:

  • De productie van parathormoon wordt aangewakkerd waardoor calcium uit de botten wordt vrijgemaakt. De botten worden letterlijk ‘ontkalkt’, wat meteen de naam botontkalking voor osteoporose verklaart.
  • De nieren maken vitamine D aan zodat de darmen meer calcium uit voedsel kunnen opnemen. Zodra er via de voeding meer calcium aangevoerd wordt, kan het bot weer calcium opslaan en dus opnieuw versterken. De botten spelen dus ook een rol als calciumreserve.

Verlies van botdensiteit en osteoporose

De minerale botdensiteit

De minerale botdensiteit weerspiegelt de hoeveelheid calcium in het botweefsel. Het is dus een maat voor de sterkte van de botten. Als meer bot afgebroken dan opgebouwd wordt (verlies van botmassa), vermindert de botdensiteit. Hoe groter het verlies in botdensiteit, hoe groter de kans op een botbreuk. Om deze kans in te schatten, meet men via een botdensitometrie de botdensiteit op verschillende plaatsen in het skelet, meestal in de heup en in de lendenwervels. Hiel- of vingermetingen geven geen betrouwbaar resultaat.

Osteoporose: afname van de hoeveelheid en de kwaliteit van het bot

Osteoporose wordt gekenmerkt door een lage botdensiteit en een stoornis in de botkwaliteit. Er is niet alleen kwantitatief minder botmassa, ook de kwaliteit van het nieuw aangemaakte bot laat te wensen over. De combinatie van beide verklaart het grotere risico voor breuken.

Osteoporose komt vaak voor

Volgens de Gezondheidsenquête 2008 van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid, afdeling Epidemiologie, verklaarde 3,7% van de totale Belgische bevolking te lijden aan osteoporose. Dit percentage stijgt met de leeftijd vanaf 45-54 jaar om in de leeftijdsgroep 75-plussers 17,8% te bereiken. Vrouwen ouder dan 75 jaar hebben vaker (24%) osteoporose dan mannen (9%).

Het jaarlijkse aantal nieuwe heupbreuken bij 65-plussers is 0,8% bij mannen en 1,9% bij vrouwen. Het aantal breuken zal allicht nog stijgen door de vergrijzing van de bevolking. Van het aantal wervelinzakkingen bestaan geen cijfers.

Volg de medische actualiteit   en abonneer u op de nieuwsbrieven van MediPedia.

Nieuws

Zij getuigen

Meest gelezen

ViVio

GEBRUIKSVOORWAARDEN

Uitgever van de website. De onderhavige website wordt uitgegeven door ViVio bvba, waarvan de maatschappelijke zetel is gevestigd aan de Rodenbachstraat 70,1190 Brussel (België) en die ondernemingsnummer 0458.849.491 heeft.

Disclaimer – Inhoud van deze website. Deze website verschaft inlichtingen over onderwerpen verband houdende met de gezondheid en is bestemd voor het Belgische publiek. De website bevat geen beweringen over de voordelen of prestaties van een specifieke medische behandeling, product of commerciële dienstverlening. De van deze website deel uitmakende informatie wordt uitsluitend verstrekt voor het verschaffen van inlichtingen. Ze kan niet worden gebruikt voor het stellen van diagnoses of het behandelen van een aandoening of een ziekte. De op deze website verschafte informatie is bestemd om de rechtstreekse relatie tussen de bezoeker van de site en de gezondheidsdeskundige te verbeteren, niet om deze te vervangen; zij vormt geen consultatie of medisch onderzoek en kan deze niet vervangen. Elk gezondheidsprobleem moet worden onderworpen aan een consultatie of persoonlijk medisch onderzoek door een arts teneinde de juiste diagnose en behandeling vast te stellen. Wij streven ernaar ons te verzekeren van de juiste inhoud van deze website en deze regelmatig te updaten. Nochtans garandeert ViVio bvba niet dat de tekst van deze website nauwkeurig, betrouwbaar, adequaat, volledig en up-to-date is. In geen geval kan ViVio bvba verantwoordelijk worden gehouden voor welke schade dan ook, zij het als gevolg van de toegang tot dan wel het gebruik van deze website of de inhoud daarvan.

Intellectuele eigendomsrechten. Deze website en de inhoud daarvan – waaronder zonder enige beperking de teksten, grafieken, illustraties, logos en pictogrammen – worden beschermd door intellectuele eigendomsrechten of andere rechten en mogen niet, geheel of gedeeltelijk, worden gekopieerd, verveelvoudigd, gedistribueerd, gebruikt, bewerkt of vertaald, behoudens schriftelijke toestemming van ViVio bvba en zonder afbreuk te doen aan de mogelijkheid om, uitsluitend voor persoonlijke en niet-commerciële doeleinden, onderdelen van deze website te downloaden en te printen, mits de inhoud niet wordt gewijzigd en de mededelingen inzake auteurs- en merkenrechten in acht worden genomen.

Links naar andere sites. De hyperlinks naar websites van derden, die op deze website ter beschikking staan, worden verschaft te uwen behoeve. Wanneer u ertoe besluit die links te gebruiken, zult u deze website verlaten. ViVio bvba kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de inhoud van de websites van derden.

Reclame. De financiering van de website wordt verzekerd door de reclame, die voor de site dus een bron van inkomsten is. Zij heeft evenwel geen invloed op de inhoud daarvan. De advertentieruimtes worden duidelijk aangegeven door de vermelding “Reclame”.

Toepasselijk recht en bevoegde juridische instanties. Uw toegang tot en het gebruik van deze website worden geregeld naar Belgisch recht. De rechtbanken te Brussel zijn bij uitsluiting bevoegd voor elk geschil verband houdende met de toegang tot of het gebruik van deze website.

MediBlog. Alle bepalingen in dit charter zijn van toepassing op de blog van MediPedia: MediBlog.

MediBlog wordt systematisch gemodereerd door de auteurs (alle berichten worden vóór publicatie op de blog nagelezen door gezondheidsjournalisten).

De op deze blog verspreide informatie is bestemd om rechtstreeks contact tussen patiënten en gezondheidsprofessionals aan te moedigen, niet om het te vervangen.

We vestigen er uw aandacht op dat alle commentaren door iedereen kunnen worden gelezen, gebruikt, overgenomen en geciteerd. U hebt niet de mogelijkheid om uw berichten te wissen of te wijzigen, en evenmin om citaten te wissen in andere berichten. In uitzonderlijke gevallen kunt u contact opnemen met de moderators via ons contactformulier. De citaten uit uw berichten kunnen niet gewist worden. Let dus goed op de informatie die u verspreidt.

Onze blog is bestemd voor het grote publiek en heeft als doel informatie-uitwisseling over het thema gezondheid te bevorderen.

De moderators en de leden moeten zich in alle omstandigheden respectvol en eerlijk gedragen.

Door onze blog te gebruiken, verbindt u zich ertoe om alleen informatie te verspreiden die betrouwbaar en correct is vanuit uw kennis en uw persoonlijke ervaring. Bovendien vragen we u om telkens uw bronnen (verwijzingen, links enz.) te vermelden als dat mogelijk en relevant is.

Het is verboden om reclameboodschappen te posten, hetzij in de vorm van tekst, banners of links, hetzij op een andere manier.

De moderators behouden zich het recht voor om ongepast bevonden commentaar niet te publiceren zonder de auteur op de hoogte te brengen.

Laatste update: september 2011.

ViVio

Dit Beleid van Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer omschrijft de wijze waarop uw persoonlijke gegevens in voorkomend geval door ViVio bvba kunnen worden verzameld en verwerkt in het kader van uw gebruik van deze website. Als verantwoordelijke voor de verwerking verbindt ViVio bvba zich ertoe uw persoonlijke gegevens te behandelen in overeenstemming met de bepalingen van de Belgische wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens, alsmede overeenkomstig de onderstaande bepalingen.

Categorieën van verwerkte gegevens – Doelstellingen van de verwerking. Door gebruik te maken van deze website staat het u vrij te beslissen over het verschaffen van bepaalde persoonsgegevens die op u betrekking hebben teneinde u gratis te abonneren op een of meer elektronische nieuwsbrieven. De volgende gegevens zullen worden verwerkt teneinde aan uw verzoek te voldoen: uw voornaam, uw e-mailadres, uw postcode, uw geslacht, de door u gekozen taal (Frans of Nederlands) en de identificatie van de newsletters waarop u bent geabonneerd. ViVio bvba zal geen gebruik maken van uw persoonsgegevens, behoudens voor statistische doeleinden. Uw persoonsgegevens zullen niet aan derden worden meegedeeld.

Toegang, wijziging, verwijdering van uw persoonsgegevens. U kunt zich toegang verschaffen tot uw persoonsgegevens zoals door ons verzameld en verwerkt, en desgewenst de wijziging of de verwijdering ervan verzoeken. U kunt dat doen door te mailen naar privacy@medipedia.be of te surfen naar de pagina Toegang tot uw profiel. U kunt eveneens uw abonnement op onze elektronische nieuwsbriefservice opzeggen door te surfen naar de pagina toegang tot uw profiel.

Wanneer u vragen heeft over onze Gebruiksvoorwaarden of ons Beleid van Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer, aarzel dan niet om ons per e-mail te contacteren op privacy@medipedia.be of op het volgende adres: ViVio bvba, Rodenbachstraat 70, 1190 Brussel (België).

Laatste update: september 2010.

ViVio

De vennootschap ViVio bvba (Groep ViVio, www.vivio.com), heeft tot doel het grote publiek te informeren over alle onderwerpen die met de gezondheid van doen hebben, door middel van handleidingen, tijdschriften, websites en andere media.

De redactie van de site medipedia.be staat onder leiding van een arts en bestaat uit medische journalisten:

De inhoud van de website is origineel, opgesteld door een van de auteurs of bekrachtigd door de websiteredactie.

Zij streeft ernaar wetenschappelijk valabele, geactualiseerde, neutrale en voor het grote publiek toegankelijke informatie te verschaffen.

Laatste update: maart 2012.

ViVio

ViVio

ViVio