Zoom

Tous unis contre le VIH | Samen sterk tegen hiv

Samen sterk tegen hiv

De kwaliteit van de behandeling van hiv-patiënten is de laatste jaren fel verbeterd. Maar het aantal patiënten in onze landen daalt niet. Het Brusselse platform voor aidspreventie en de verenigingen ExAequo en Sensoa zetten zich elke dag in om de ziekte terug te dringen.

ExAequo: preventie is essentieel!

Er is vandaag een grotere verscheidenheid aan preventietechnieken tegen hiv-besmetting. “Condooms met glijmiddel (gel) zijn en blijven nog altijd de basispreventie, maar er is nu ook een brede waaier van andere vormen van bescherming beschikbaar”, vertelt Pierre Mayeur, voorzitter van de vereniging ExÆquo.

Combinatiepreventie: niet één, maar verschillende technieken tegelijk inzetten

Patiënten beschikken naast het condoom over nog andere vormen van preventie:

  • TasP (Treatment as Prevention); de bedoeling van deze aanpak is om zo snel mogelijk een antiretrovirale behandeling op te starten zodat seropositieve patiënten een ondetecteerbare virale lading verwerven en het virus niet meer kunnen doorgeven.
  • PEP (post-exposure prophylaxis) is een antiretrovirale therapie na een mogelijke blootstelling aan het hiv. De behandeling moet een maand lang worden gevolgd en zo snel mogelijk na het risicocontact worden gestart (ten laatste binnen 48 tot 72 uur).
  • Ook screening is een preventiemiddel, omdat het hiv-virus ­meestal wordt doorgegeven door mensen die niet weten dat ze seropositief zijn. Ze kunnen zich dus niet doeltreffend verzorgen en beschermen.

Nieuw: de PreP

De nieuwste toepassing op het vlak van preventie is PrEP (Pre-Exposure prophylaxis). Seronegatieve patiënten met een verhoogd risico op besmetting nemen bij deze aanpak preventief hiv-medicatie, permanent of met tussenpozen. Volgens de recentste studies heeft PrEP bij correct gebruik een doeltreffendheid van meer dan 90%. De therapie is een grote stap vooruit in de preventie en biedt een antwoord op risicogedrag. “We zien geleidelijk aan een medicalisering van de preventie”, aldus Pierre Mayeur. “Als vereniging die werkt rond preventie is het onze taak om mensen uit te leggen wat de verschillende mogelijkheden zijn en wat die precies inhouden. We willen aansporen tot screening, de weg tonen naar de beste preventiemiddelen en voorkomen dat mensen bepaalde medicijnen - zoals PrEP - zomaar in het wilde weg nemen, zonder omkadering. Dat brengt niet alleen de gezondheid van de patiënt in gevaar, maar ook die van de mensen om hem heen. We hebben trouwens met andere partners een website ontwikkeld - myprep.be - waarop alle informatie over deze nieuwe preventietechniek te vinden is.”

Aidspreventieplatform: screening zou iets vanzelfsprekends moeten worden

In België laten veel mensen zich te laat screenen. De kostprijs, de moeilijke uren en de slechte bereikbaarheid van de screeningscentra, angst voor de ziekte en voor discriminatie … het zijn allemaal factoren die mensen tegenhouden om zich te laten testen. “Vroegtijdige screening is nochtans een van de belangrijkste wapens in de strijd tegen het hiv-virus”, vertelt Thierry Martin, voorzitter van het Brusselse Platform voor Aidspreventie.

Waarom is hiv-screening belangrijk?

Mensen bewustmaken van het belang van screening is essentieel, om twee redenen. Om te beginnen kan iemand die weet dat hij met het hiv-virus besmet is zijn gedrag aanpassen en bijvoorbeeld extra inzetten op het gebruik van preventiemiddelen zoals het condoom. “Maar het grootste voordeel van een screening is dat bij een positieve uitslag meteen een behandeling kan worden gestart. Dat verbetert niet alleen de levenskwaliteit en de levensverwachting van de patiënt, maar maakt de virale lading na een antiretrovirale behandeling van minstens zes maanden ook ondetecteerbaar.”De patiënt kan zijn partner(s) met andere woorden niet meer besmetten, wat een enorme impact heeft op de hiv-preventie.

Welke screeningsmethodes bestaan er vandaag?

Er zijn tegenwoordig verschillende manieren om een screening uit te voeren. U kunt zich laten screenen:

  • Bij uw huisarts.
  • In een screeningscentrum (in sommige centra kan dat anoniem en gratis). Op de website http://www.preventionist.org/ vindt u de centra het dichtst in uw buurt.
  • Via de sneltest voor diagnose-oriëntatie TROD; die wordt gratis uitgevoerd door verenigingen buiten het medisch circuit.
  • Via een autotest, te verkrijgen in de apotheek. Een nadeel van deze methode is de kostprijs (ongeveer 30 euro, niet terugbetaald door de ziekteverzekering). Bovendien zijn deze autotests enkel bedoeld voor een publiek dat op de hoogte is van de verschillende aspecten van de diagnose (hoeveel maanden na het risicocontact is de uitslag van de test betrouwbaar, wat betekent een positieve uitslag en wie moet ik bij zo’n uitslag raadplegen enz.).

“Het is van cruciaal belang om de doelgroep vertrouwd te maken met de verschillende diagnosetechnieken zodat iedereen de methode kan kiezen die hem het beste ligt. Dat zal automatisch leiden tot vroegere screenings.”

Chronische aandoeningen bij hiv-patiënten

In de jaren 1980 was aids nog een doodvonnis. Vandaag kan je oud worden met hiv. “Maar toch krijgen mensen met hiv sneller te maken met andere, chronische aandoeningen. Een gezonde levensstijl en een goede medische opvolging zijn dus noodzakelijk”, zegt Patrick Reyntiens van Sensoa, het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid.

Vatbaarder voor chronische ziektes

“Bij mensen die vandaag met hiv worden gediagnosticeerd, hoeven er niet meteen gezondheidsklachten te zijn. Mits de juiste behandeling met hiv-remmers heeft men immers dezelfde levensverwachting als iemand anders. Maar onderzoek toont aan dat mensen met hiv wel een versneld verouderingsproces hebben”, zegt Patrick Reyntiens van Sensoa. “Ze krijgen sneller te maken andere, chronische aandoeningen zoals vermoeidheid, vergeetachtigheid, botontkalking, diabetes, hart- en vaatziekten, lever- en nierziekten en bepaalde kankers (vb. anale kanker). Het is niet altijd duidelijk of dit te maken heeft met het hiv-virus zelf, jarenlang medicatiegebruik, het verouderingsproces zelf of andere factoren. Maar het is gewoon een vaststelling.”

Taboe doorbreken

“Bij Sensoa stellen we ook vast dat veel hiv-patiënten kampen met psychosociale klachten”, zegt Patrtick Reyntiens. “Zelfs anno 2017 blijven het taboe en het stigma rond hiv of aids bestaan. Voor patiënten is het daardoor niet altijd vanzelfsprekend om met hun klachten naar buiten te komen. Want zelfs in bepaalde ziekenhuizen of bij de tandarts krijgt men soms het deksel op de neus. Sensoa werkt er hard aan om dit taboe te helpen doorbreken.”

“De huidige hiv-remmers geven veel minder bijwerkingen dan vroeger. Het virus blijft echter wel nog aanwezig in het lichaam, een gezonde levensstijl is dus erg belangrijk: gezonde voeding, voldoende beweging, matig met alcohol en drugs, stoppen met roken. En een professionele medische opvolging bij de huisarts en/of een aidsreferentiecentrum is een must.”

Reclame
In Video's
De virale cyclus van het hiv
Ziektes van A tot Z