Gevolgen
- 1. Het risico op zelfdoding
- 2. De depressiepatiënt en zijn omgeving
- 3. Gevolgen op professioneel gebied
- 4. De familiale en sociale gevolgen
Het risico op zelfdoding
Een niet te onderschatten risico
15%, meer dan één op acht van alle patiënten wil uit het leven stappen. Elk jaar zijn er in België zo'n 2.000 zelfdodingen en ongeveer 25.000 zelfdodingspogingen. Meer vrouwen dan mannen ondernemen een poging, maar het 'slaagpercentage' ligt bij mannen driemaal hoger, omdat zij gewelddadiger middelen gebruiken. Getrouwde mannen plegen overigens minder zelfdoding dan alleenstaanden. Omgekeerd ligt het zelfdodingspercentage bij de getrouwde vrouw hoger dan bij singles. De huwelijksband is voor mannen eerder een beschermende factor en bij vrouwen net een risicofactor.
Voortekens
Familie en omgeving moeten vooral goed letten op de volgende tekens:
- Wanneer de patiënt zwijgzaam wordt en in zichzelf gekeerd is.
- Wanneer de patiënt over zelfdoding spreekt, kan het gebeuren dat zijn toestand nadien schijnbaar verbetert. Hij schijnt rustig, soms zelfs opgewekt, maar heeft al afscheid genomen van het leven en is van plan om er binnenkort een eind aan te maken. Hij is opgelucht want eindelijk heeft hij een uitweg gevonden, en is het einde van zijn lijden in zicht.
Zelfdodingpogingen
Zelfdodingpogingen mogen ook niet lichtzinnig opgevat worden. Wie één poging achter de rug heeft, loopt nadien honderdmaal meer risico om zich van het leven te beroven. In één op de twee gevallen (50%) volgt een tweede poging!
De depressiepatiënt en zijn omgeving
Een zware beproeving voor de familie
Een depressiepatiënt is voor de familie een zware beproeving. Zijn neerslachtigheid, zijn isolement, zijn negativisme, het feit dat hij zelfs geen eenvoudige taken meer kan uitvoeren: dit is allemaal moeilijk te aanvaarden. De hele gezinsdynamiek raakt verstoord. De partner moet niet alleen psychologische steun bieden, maar vaak ook alle huishoudelijke taken en de opvoeding van de kinderen op zich nemen.
De arbeidsongeschiktheid van de patiënt kan het gezin in financiële moeilijkheden brengen. De kinderen kunnen een negatief beeld krijgen van hun depressieve vader of moeder, die voortdurend klaagt en treurt of niets meer aankan. Zonder goede opvang kan zoiets op de lange duur de affectieve ontwikkeling negatief beïnvloeden.
Isolement vermijden
Als de depressie lang blijft duren, kan het begrip van de omgeving soms overslaan in ontmoediging. Vrienden vallen weg, en er kunnen reacties ontstaan van afwijzing en onbegrip. Hoewel te begrijpen, is zoiets toch te vermijden, want dit sterkt de patiënt, die sowieso al met schuldgevoelens kampt, nog in zijn gevoelens van nutteloosheid en mislukking.
De ideale houding van de omgeving kunnen we samenvatten in drie zinnen:
1| Niet moraliseren
2| Niet verwerpen
3| Geruststellen
Goed luisteren en veel begrip tonen vormen de beste hulpmiddelen voor de patiënt en zijn gezin.
Gevolgen op professioneel gebied
Een depressie maakt per definitie van elke activiteit een loodzware opgave. De patiënt dreigt op het werk al evenzeer af te haken als thuis. Door de hinderlijke concentratie- en aandachtsstoornissen zal hij onvermijdelijk fouten maken. Somberheid en een negatief zelfbeeld zijn al niet zonder gevolg op professioneel vlak. Vandaar dat in overleg met de arts prioritair moet worden nagegaan of de patiënt zijn werk nog aankan. In lichtere gevallen kan het werk de maatschappelijke re-integratie en een vlotter psychologisch herstel bevorderen, terwijl in andere gevallen het werk dan weer te stresserend is of te zwaar zal zijn, waardoor tijdelijke werkonderbreking aangewezen is. Depressiepatiënten moeten derhalve niet automatisch als arbeidsongeschikt gecatalogeerd worden: werken kan het zelfbeeld verbeteren, terwijl activiteit op zich al stimuleert. Thuis in een hoekje kruipen lost het piekeren niet op, en kan nog andere negatieve gevolgen hebben.
De familiale en sociale gevolgen
Een depressie heeft gevolgen voor het sociale, gezins- en beroepsleven:
- Relatieconflicten, echtscheiding...
- Seksuele stoornissen: libidoverlies, erectiestoornissen bij mannen, anorgasmie (geen orgasme meer kunnen krijgen) bij de vrouw...
- Baanverlies
- Alcoholmisbruik (frequenter bij mannen)
- Financiële problemen
Bij de behandeling van depressie moet rekening gehouden worden met de familiale, sociale en professionele context van de patiënt. Het leed van de familie en omgeving mag niet onderschat worden. Evenmin de financieel-economische gevolgen van ziekte. Hier moet de arts nagaan in welke mate de patiënt het werk nog aankan.
Volg de medische actualiteit en abonneer u op de nieuwsbrieven van MediPedia.
Zij getuigen
Depressie
DepressieDr. Jan Knapen, Universitair Psychiatrisch Centrum KULeuven, Campus Kortenberg
DepressieMieke Craeymeersch, directeur vzw Similes Vlaanderen
Meest gelezen
In beeld
Depressie
Evolutie van respons op behandeling
Depressie
Depressie: een echte ziekte
Reclame
MediPedia Facebook