Risicofactoren vermijden
Ga prikkels uit de weg
Hoewel de geneesmiddelen vandaag al heel wat symptomen verhelpen, bestaat de behandeling in de eerste plaats uit het vermijden van contact met alle prikkels die een astma-aanval kunnen uitlokken. Buitenshuis is dat uiteraard niet altijd even evident. Maar thuis kan de patiënt heel wat maatregelen nemen die contact met allergenen vermijden. Voorbeelden zijn stoppen met roken, tapijten en gordijnen wegnemen...
- Patient Care 2002; 29 (7): 41-46.
- Global Initiative for Asthma. Global strategy for asthma management and prevention, 2009.
Dit artikel kwam tot stand met medewerking van Dr. Marc Daenen (ZOL Genk).
Bronchodilatatoren
Twee groepen geneesmiddelen
De geneesmiddelen tegen astma bestaan uit twee grote groepen: de bronchodilatatoren (luchtwegverwijders) en de ontstekingsremmers. De bronchodilatatoren dienen als crisismedicatie. Ze kunnen klachten immers zeer snel verzachten. Maar ze hebben geen invloed op het onderliggende probleem van de ontsteking van de luchtwegen.
ß2-mimetica
Sommige bronchodilatatoren werken op de lange termijn, andere op de korte. Die laatste worden voorgeschreven als noodmedicatie. Ze doen snel en tijdelijk de spieren van de bronchiënwand ontspannen, de vernauwing verdwijnt. Zo kan er tijdens de aanval opnieuw voldoende lucht in en uit de longen. Voor patiënten is het dus belangrijk om steeds een snelwerkende luchtwegverwijder bij zich te hebben.
Als de patiënt enkel snelwerkende bronchodilatatoren gebruikt, bestaat het risico dat de ontstekingen op hol slaan. Ze zijn in principe enkel geschikt om de astma-aanvallen te verlichten. Toenemend, dagelijks gebruik van bronchodilatatoren wijst op een slechte controle. In dat geval moet de preventieve behandeling aangepast worden.
Langwerkende ß2-mimetica hebben een werkingsduur van twaalf uur of langer. Ze worden gebruikt voor de onderhoudsbehandeling van astma, in combinatie met corticosteroïden (zie ook deel 3, Ontstekingsremmers).
Anticholinergica
Kortwerkende anticholinergica kunnen een alternatief zijn voor de ß2-mimetica. Het luchtwegverwijdend effect is niet zo groot, maar ze verminderen wel de slijmproductie.
Methylxanthines
Omwille van de bijwerkingen en de matige luchtwegverwijding hebben methylxanthines heel wat terrein verloren.
- Patient Care 2002; 29 (7): 41-46.
- Global Initiative for Asthma. Global strategy for asthma management and prevention, 2009.
Dit artikel kwam tot stand met medewerking van Dr. Marc Daenen (ZOL Genk).
Ontstekingsremmers
Onderhoudstherapie
De ontstekingsremmers dienen als onderhoudstherapie. Ze verlichten de last niet, maar gaan de ontstekingen tegen. Onderhoudsmedicatie moet elke dag ingenomen worden. De meest doeltreffende zijn de corticosteroïden. De corticosteroïden onderdrukken de ontstekingsreacties.
De antileukotriënen hebben dan weer een ontstekingsremmende werking die complementair is met die van de corticosteroïden. Antileukotriënen alleen hebben een klein en variërend luchtwegverwijdend effect.
De derde en laatste soort zijn de cromonen. Die kunnen allergische reacties voorkomen, maar ze worden minder vaak gebruikt omdat ze geen zo'n krachtige werking hebben tegen ontstekingen. Ze zijn minder effectief dan de corticosteroïden.
Combinatiebehandeling
Sinds enkele jaren zijn er medicijnen die de corticosteroïden en de ß2-mimetica combineren in één inhalator of poederverstuiver. Het bronchodilaterende effect motiveert om de combinatiebehandeling te gebruiken. De combinatiemedicijnen vereenvoudigen ook de behandeling.
- Patient Care 2002; 29 (7): 41-46.
- Global Initiative for Asthma. Global strategy for asthma management and prevention, 2009.
Dit artikel kwam tot stand met medewerking van Dr. Marc Daenen (ZOL Genk).
Juist gebruik
Therapietrouw
De doeltreffendheid van de behandeling hangt in grote mate af van de therapietrouw, en van het contact tussen arts en patiënt. Belangrijk is dat de patiënt zijn arts steeds op de hoogte brengt van elke evolutie in zijn ziekte. Zo kan hij de medicatiedosis aanpassen, om een over- of onderbehandeling te vermijden.
Juist inhaleren
Daarnaast is het belangrijk om de medicatie op de juiste manier te inhaleren. Medicatie wordt toegediend onder verschillende vormen: de doseeraërosols of puffers, eventueel met voorzetkamer of ballon, de poederinhalatoren en de vernevelaars of aërosols. Lees goed de bijsluiter en vraag advies aan uw arts.
Behandeling volhouden
De pauzes tussen de aanvallen maakt het voor patiënten soms moeilijk om de behandeling vol te houden. Als het een tijd goed gaat, hebben ze de neiging hun medicatie af te bouwen of zelfs te stoppen. Maar astma verdwijnt helaas niet met de klachten, de ontsteking is altijd aanwezig. Patiënten moeten dus altijd op hun hoede zijn zodat ze niet plots beroep moeten doen op noodmedicatie. Bovendien kan astma zonder behandeling op termijn structurele schade berokkenen aan de longen.
- Patient Care 2002; 29 (7): 41-46.
- Global Initiative for Asthma. Global strategy for asthma management and prevention, 2009.
Dit artikel kwam tot stand met medewerking van Dr. Marc Daenen (ZOL Genk).
Volg de medische actualiteit en abonneer u op de nieuwsbrieven van MediPedia.
Zij getuigen
AstmaDr. Daenen, pneumoloog ZOL Genk
AstmaOlympisch zwemkampioen Frederik Deburghgraeve, 36 jaar
Meest gelezen
In beeld
Reclame
MediPedia Facebook